Depressie
Depressie is in het “welvarende” westen ziekte nummer 1 als het gaat om het leed dat hierdoor ontstaat. Het veroorzaakt werkelijk een onvoorstelbare hoeveelheid ellende. Volgens het RIVM is in Nederland 18,9 % van de mensen in zijn leven een maal of vaker depressief. Dan hebben we het over een ernstige depressie. Per jaar is 7,7 % van de mensen ernstig depressief. Ieder jaar zijn dat dus in ons land 1 miljoen 2 honderdduizend mensen!!
Behalve groot persoonlijk leed veroorzaakt dit ook grote economische schade.
Het CBS constateert een stijging in doden als direct gevolg van depressie van 4000 in 1996 tot 6500 in 2003 ! De nood is kennelijk enorm.
De behandeling zoals gebruikelijk bestaat uit de zogenaamde antidepressiva ( medicatie ) en gesprekstherapie. De resultaten van de behandeling zijn in ieder geval niet zo goed dat depressie een ziekte is die goed behandeld kan worden. Let wel; “niet goed behandeld”, vaak kan een depressie wel goed bestreden worden met behulp van medicijnen. Maar als de zogenaamde antidepressiva de klachten goed verhelpen is de grondoorzaak nog niet opgelost. Bovendien zijn deze middelen niet zonder bijwerkingen (bv. impotentie). De psychotherapie, die zich meer op de ‘psychische oorzaken’ richt, is echter helaas ook niet erg succesvol.
Een belangrijke vraag in dit verband is, in welke mate er invloeden zijn van lifestyle ( stress, voeding, beweging ) en wat we hiermee kunnen.
Het probleem bij depressie is dat depressieve mensen er inderdaad vaak een ongezonde leefstijl op nahouden maar dit zowel oorzaak als gevolg van hun depressie kan zijn.
In welke mate leefstijl ook een oorzakelijk kan zijn blijkt uit een aantal onderzoeken:
Geografische en/of culturele invloeden ?
Volgens cijfers van het RIVM zijn er duidelijk geografische (culturele ?) verschillen. Depressie is blijkbaar voor een deel een westers verschijnsel. Zo komt depressie in Turkije aanzienlijk minder voor dan bij ons. Dat kan met diverse invloeden samenhangen. Stress lijkt een belangrijke, zie verder.
Depressie behandelen of voorkomen met voeding?
1. Er is een verband tussen de lage inname van omega 3 vetzuren en depressie.
2. Uit onderzoek blijkt dat in bloed van depressieve mensen de verhouding omega 6 vetzuren t.o.v. van omega 3 vetzuren beduidend en significant hoger ligt. De totale hoeveelheid onverzadigde vetzuren bleek gelijk. Er zitten dus minder omegavetzuren 3 in het bloed van depressieve mensen. Of dit oorzaak van de depressie is of gevolg of mogelijk gevolg van een gemeenschappelijke oorzaak kan men op basis hiervan niet vaststellen. Hoe dit een eventueel gevolg kan zijn laat zich echter moeilijk verklaren. Een oorzakelijk verband ligt voor de hand.
3. Een onderzoek naar het effect van EPA ( een omega 3 vetzuur ) bij 70 depressieve mensen die geen baat hadden bij prozac, liet zien dat een significant deel opknapte met de dosering van 1 gram EPA per dag. EPA zit in visolie.
4. Onderzoek in een Engelse gevangenis toonde aan dat gevangenen die (dubbelblind gerandomiseerd) gesuppleerd werden (met een multi-vitamine en een capsule met vetzuren) 35 % minder gewelds-overtredingen begingen dan de controlegroep die een placebo kreeg.
Er zijn dus duidelijke aanwijzingen (bewijzen?) dat een tekort aan de zogenaamde omega- 3 vetzuren een rol spelen bij het ontstaan van depressie.
Omega 3 vetzuren zitten in vette vis, lijnzaadolie en walnootolie.
5. Uit onderzoek zijn gegevens die erop wijzen dat ook met andere voedingsstoffen resultaten te behalen zijn, met name de aminozuren tryptofaan, fenylalanine, en tyrosine, die allen precursors (bouwstenen) zijn van neurotransmitters, d.w.z. stoffen in je hersenen die zenuwprikkels overdragen.
Er zijn dus nogal wat aanwijzingen dat voeding invloed heeft op depressie en stemming.
Lichaamsbeweging werkt bij depressie even goed tot beter dan de zgn. antidepressiva !
1. James Blumenthal onderzocht 156 depressieve ouderen en deelde ze in 3 groepen. Een groep werd behandeld met medicatie een groep werd behandeld door middel van een dagelijkse portie lichaamsbeweging en de derde groep werd met beide methoden behandeld. Na 16 weken bleek er geen enkel verschil te bestaan. Beweging lijkt een goed alternatief voor medicijnen. Eigenlijk is het andersom; medicijnen kunnen een goed alternatief zijn voor bewegen. De eerste keus is bewegen.
2. Een vergelijkbaar onderzoek werd gedaan waarin 50 plussers met een ernstige depressie 3 x per week 45 minuten moesten bewegen. Ook hier weer een groep die alleen medicijnen gebruikte en een groep die naast medicijngebruik ging sporten. Ook hier bleek in alle groepen 60 % hersteld. De terugval na 6 maanden was bij de sportende groep duidelijk lager !
Bij behandeling van de depressie zou bewegen nummer 1 moeten zijn en op de 2e plaats zou pas behandeling met medicatie moeten komen!
De invloed van stress
Stress vertaalt naar biochemie is: verhoogd niveau van adrenaline en cortisol. Stress blijkt overigens verdergaande invloed te hebben op wat men noemt de hypotahalamus-hypofyse-bijnier as. Ontregeling van deze hormonale as, die een zeer centrale rol speelt in je gezondheid, speelt een belangrijke rol bij depressie. Zo blijkt een verhoogd ACTH (uit de hypofyse en een verhoogd cortisol sterk geassocieerd met depressie. En verhoogd gehalte aan stresshormomen blijkt sterk geassocieerd met verlaagd serotonine (de neurotransmitter die het meest in verband gebracht wordt met je stemming). Stress maakt dus depressief…En aangezien depressiviteit stressverhogend werkt is de cirkel rond.
Uit onderzoek blijkt verder dat een goed sociaal netwerk beschermt tegen stress en ziekte.
Verder blijkt dat een gelukkige jeugd en een warm nest erg helpt. Mensen die hun jeugd en ouders als kil hebben ervaren lopen een grotere kans op psychische problemen en lichamelijke ziekten. Maar hier ligt een kans! Het gaat er niet om hoe je jeugd is geweest, maar hoe je erop terugkijkt. Of je er vrede mee hebt gesloten.
Tenslotte blijkt je zelfbeeld van belang. En het opvallende is dat een positief zelfbeeld voor de toekomst veel belangrijker is dan een positief actueel zelfbeeld. Met andere woorden: vertrouwen in je toekomst is essentieel.
De rol van ontsteking
Een verhoogd ontstekingsniveau heeft niet alleen gevolgen voor je lichamelijke gezondheid, maar ook voor je psychische welbevinden. Als ontstekingsmediatoren in je hersenen stijgen daalt je stemming !
Lees evt. het artikel over ontsteking.
Invloed van zonlicht en vitamine D
Het is een bekend gegeven dat nogal wat mensen neigen tot depressie “als de blaadjes gaan vallen”. In mildere vorm schijnt de helft van de mensen hier last van te hebben. In wat ernstiger vorm noemt men dit SAD ( Seasonal Affective Disorder ).Uit onderzoek blijkt dat SAD te behandelen is met behulp van UV lampen. Zo wordt dit tegenwoordig ook wel gedaan. Ook blijkt dit bv succesvol bij behandeling van andere vormen van depressie, bv. postnatale depressie en andere depressies.
Afgezien van de seizoensinvloeden kan het voorkomen dat we tekort aan UV licht oplopen simpelweg omdat we de meest tijd binnen onder kunstlicht doorbrengen. Verder is het zo dat ramen ook een deel van het UV zonlicht tegenhouden. De meeste mensen brengen de dag binnenshuis door, achter raam en deur!
Er zijn indicaties dat onder invloed van een gebrek aan zonlicht ook de kans op ziektes zoals kanker toeneemt.
Voor de vorming van Vit D zijn we afhankelijk van zonlicht.
Volgens onderzoek komt met name in de winter, maar ook het gehele jaar door vitamine D tekort veelvuldig voor. Ook zijn er sterke aanwijzingen te vinden dat vitamine D tekort mede oorzaak is voor osteoporose (botontkalking ), en diverse soorten kanker ( borstkanker, dikke darm kanker, prostaatkanker)
Om deze redenen is het aan te raden gebruik te maken van zgn. breedspectrum lampen om uw huis en werkplek te verlichten. De gewone gloeilamp of TL licht bevat nl. maar een fractie van de zonlichtfrequenties. Een andere mogelijkheid is te zorgen voor extra vitamine D uit voeding of voedingssupplementen. Vitamine D zit vooral in levertraan en gerookte haring. Veel minder zit in zuivel.
Vitamine D tekort kan onafhankelijk van zonlicht de functie van de hippo-campus ( geheugencentrum in je hersenen) verminderen.
Het meest natuurlijk is : meer naar buiten ! Maar omdat de hoeveelheid zonne-uren in ons Nederland erg laag is en de kracht van de zon van oktober tot april te gering is voor vitamine D aanmaak, is het advies: extra vitamine D als de R in de maand is.
Hormonale invloeden
Depressie kan een gevolg zijn van een te traag werkende schildklier.
Conclusie en advies:
Depressiviteit is in veel gevallen te behandelen en te voorkomen door simpele, natuurlijke maatregelen:
- lichaamsbeweging, dagelijks minimaal een half uur
- voedingssupplementen, met name omega 3 vetzuren zoals in visolie
- zonlicht, daglicht en de juiste verlichting ( breedspectrumlampen )
- als de R in de maand is: vitamine D, vraag evt. het advies voor de dosering
- schildklier werking laten controleren
- ontstekingsremmende maatregelen ( zie artikel over ontsteking)
- plantaardige middelen die antidepressief werken, vraag het supplement advies aan.
Ondersteunende supplementen?
Vraag het supplementadvies
Onderwerpen: Depressie, omega vetzuren, ontsteking, serotine, Sint Janskruid, Sport, stress, vitamine D, zonlicht
