Wij homo sapiens mensen zijn 160.000 jaar geleden ‘geboren’ op de Afrikaanse Savanne.
Het overgrote deel van onze genen is sedertdien niet veranderd en past grotendeels nog goed bij de omgeving en omstandigheden van die tijd en plaats. Afrika was ook toen een omgeving met veel zonlicht. De mensen aten bovendien heel natuurlijk en veel plantaardig voedsel en waarschijnlijk verder vooral vis. Onze ideale omgeving geeft daarom onder meer vermoedelijk grote hoeveelheden zonlicht, zoals die ook toen op de savanne al overvloedig scheen.
Zon
De zon doet ons vaak goed en nogal wat mensen worden door gebrek aan daglicht somber in de winter. Een interessante vraag is dan natuurlijk: “waardoor voelen we ons beter als de zon schijnt”. Wat gebeurt er precies in ons lichaam door zonlicht? De zon zal zijn weldadige uitwerking ongetwijfeld op verschillende wijzen op ons uitoefenen. Maar één van de onmiskenbare effecten van de zon in ons lichaam is de aanmaak van vitamine D. Dit effect van de zon op onze gezondheid is langzaam aan steeds beter onderzocht.
In de Nederlandse zomer vangen we al heel weinig zonnestralen, maar in de winter houdt het echt op. De zon schijnt in onze winters heel zwak, als deze al schijnt. Zo zwak dat de vitamine D aanmaak tekort gaat schieten. Wij hebben daarom in de winter een heel grote kans op vitamine D tekort. Degenen onder ons die veel binnen zitten, meestal door werk, hebben ook in de rest van het jaar een grote kans op tekort aan deze vitamine. Mensen met een donkere huid en ouderen maken nog extra weinig vitamine D aan.
De vraag rijst wat voor gevolgen een eventueel vitamine D tekort heeft.
Vitamine D tekort
Vitamine D is niet alleen belangrijk voor sterke botten, maar voor vele andere organen en weefsels. Zo blijkt uit wetenschappelijk onderzoek dat vitamine D tekort geassocieerd is metvaatziekten, tbc, MS, kanker, botontkalking, diabetes, hoge bloeddruk, lage weerstand, en winterdepressie.
De relatie tussen vitamine D tekort en winterdepressie blijkt nu een belangrijke schakel in de gezondheidsgevolgen van tekort aan zonlicht. De relatie tussen vitamine D tekort en kanker is evenals de relatie tussen vitamine D tekort en depressie is zelfs dubbelblind onderzocht. Vitamine D bleek te beschermen tegen kanker en tegen depressie. Met name ook de relatie tussen vitamine D tekort en darmkanker is onderzocht en bleek naar alle waarschijnlijkheid te bestaan. Ook de relatie tussen vitamine D tekort en diabetes is dubbelblind onderzocht en bevestigd.
Vitamine D blijkt uit onderzoek ontstekingsreacties te verminderen, die veelal een hoofdoorzaak zijn bij het onstaan van ziekten.
De relatie tussen vitamine D tekort en depressie is een aantal keer onderzocht waarvan 3 x door middel van een zogenaamde Randomizes Clinical Trial. Twee van de drie keer werd dit verband gevonden (Gloth, Alam, and Hollis, 1999, Jorde et al J Intern Med. 2008;264:599-609), en één maal niet (Harris and Dawson- Hughes, 1993). Mogelijk heeft dit verschil met de dosering te maken.
Vitamine D in voeding?
Voeding levert weinig vitamine D. Vis levert 600IE tot 1000 IE per 100 gram margarine levert 20 tot 30 IE per boterham, zon kan bij zonnebaden tot 10.000 IE per dag leveren
ADH
De ADH voor vitamine D is in Nederland 200 IE = 5 ugr per dag. In de VS hanteert men het dubbele. De maximale dosis ( upper level ) is 2000IE.
Advies
Onze Gezondheidsraad adviseert extra vitamine D aan kinderen tot 4 jaar, aan zwangeren, aan mensen met een donkere huidskleur en aan hen die weinig buiten komen. Dat is dus in feite vrijwel iedereen. Het overgrote deel van ons komt weinig buiten.
Neem 400 – 800 IE per dag ofwel 10-20 ugr per dag, als de R in de maand is maar ook in de zomer als je weinig buiten komt. Dat is twee tot vier keer de ADH naar precies tot 2 keer de ADH zoals die geldt in de VS
Winterdepressie?
Bij winterdepressie: zoek een arts die met hogere dosis vitamine D wil behandelen en / of volg lichttherapie
Onderwerpen: Vitamine, vitamine D, winterdepressie, zon
