Inleiding
In het artikel “stop met het eten van transvetten“ heb je kunnen lezen over de gevaren van transvetzuren. Trans-vetzuren, die in de natuur overigens nauwelijks voorkomen, kun je beter vermijden. Behalve transvetzuren zijn er geen slechte vetten. Het gaat om de verhouding tussen de verschillende vetten. Vet is op zichzelf niet slecht. Zonder vet ga je dood. Vetten leveren energie voor je lichaam, een vetlaag(je) isoleert je lichaam en zorgt dat je warmte vasthoudt, vetten in je voeding zorgen dat vitamines zoals A, D, E en K kunnen worden opgenomen en vetten zijn belangrijke bouwstof voor je zenuwstelsel en je celwanden. Daarnaast zijn vetten van belang bij de aanmaak van hormonen. Met behulp van cholesterol maakt je lichaam een aantal hormonen waar je absoluut niet buiten kunt. Dus ook cholesterol is niet slecht. Cholesterol is bovendien een reparatiestof voor je vaatwanden. Vetten zijn niet slecht. Het gaat om de hoeveelheid vet en de verhouding tussen de verschillende vetten. Daar kunnen problemen ontstaan.
Onverzadigde vetten: omega 3, omega 6 en omega 9
Onverzadigde vetten zijn de zogenaamde omega vetzuren. Twee onverzadigde vetzuren, nl. de omega 3 vetzuren en de omega 6 vetzuren zijn zogenaamde essentiële vetzuren en zijn meervoudig onverzadigd (MOV). Essentieel betekent hier dat je lichaam deze vetzuren niet zelf kan maken maar ze wel nodig heeft. Deze vetzuren moet je dus opnemen met je voeding. Een tekort aan omega 6 vetzuren komt in onze westerse wereld eigenlijk niet voor. Een tekort aan omega 3 daarentegen ligt altijd op de loer.
Omega 3 vetzuren
Omega 3 vetzuren zijn alfalinoleenzuur, eicosapentaeenzuur (EPA), docosahexaeenzuur (DHA). Het lichaam kan in theorie EPA en DHA maken uit alfalinoleenzuur.
• Alfa-linoleenzuur ( essentieel vetzuur ) zit vooral in lijnzaadolie. Lagere hoeveelheden zitten in: walnootolie, sojaolie, koolzaadolie, hennepzaadolie, tarwekiemolie en groene groenten.
• eicosapentaeenzuur (EPA) zit in vette vis en zeealgen
• docasahexaeenzuur (DHA) zit in vette vis en zeealgen
Omega 6 vetzuren
Omega 6 vetzuren zijn o.a. linolzuur ( essentieel vetzuur ), gammalinoleenzuur, arachidonzuur. Het lichaam kan gammalinoleenzuur, arachidonzuur maken uit linolzuur.
• Linolzuur zit met name in: saffloerolie, zonnebloemolie, sojaolie, maïsolie, sesamolie, tarwekiemolie en walnootolie.
• Gamma linoleenzuur zit vooral in borage-olie, zwarte bessenzaadolie en teunisbloemolie.
• Arachidonzuur zit vooral in dierlijk vet, eigeel, orgaanvlees, tonijn, zeewier, rood vlees.
Omega 9 vetzuren
Omega 9 vetzuren zijn enkelvoudig onverzadigd. Oliezuur is een omega 9 vetzuur en komt voor in olijfolie, pinda’s, hazelnoten en amandelen.
Essentiele vetzuren
Alfalinoleenzuur en linolzuur zijn dus de echte essentiële vetzuren, d.w.z. het lichaam kan ze niet zelf maken. Het is echter onzeker of de omzettingen van alfalinoleenzuur in EPA, DHA en van linolzuur in GLA bij individuele personen voldoende plaatsvinden. Het is dus onzeker of je lichaam voldoende EPA, DHA, GLA en arachidonzuur aanmaakt. Voor wat betreft arachidonzuur is dit geen probleem, dat krijgen we met de voeding ( zuivel, vlees) voldoende binnen. Voor wat betreft de EPA en DHA kan dit wel een probleem zijn. Deze worden niet altijd voldoende gevormd in het lichaam. E.e.a. hangt vermoedelijk af van de constitutie. Overmatige alcohol, suiker, koolhydraten, linolzuur, verzadigde vetten remmen vermoedelijk deze belangrijke omzettingen. Ook overgewicht en diabetes kan deze omzetting remmen.
Het gaat om de verhoudingen
We zien in ons huidige voedingspatroon een verschuiving naar vetter eten met meer verzadigd vet, meer transvetzuren en minder omega 3 vetzuren. Wij zijn o.a. veel meer onverzadigde vetten van het omega 6 type in de keuken gaan gebruiken. D.w.z. margarines, zonnebloemolie, maïsolie, i.p.v. omega 3 vetzuren. Kent u de reclameslogans nog ? “met extra linolzuur, goed voor hart en bloedvaten “. Dat te veel linolzuur niet zo goed is komt doordat de verhouding zoek raakt. Linolzuur is een omega 6 vetzuur. En deze remt dus bv. de vorming van EPA en DHA in het lichaam en zorgt voor grotere ontstekingsactiviteit.
Het gaat dus om de verhoudingen.
De ideale verhouding omega 6 vetzuren : omega 3 vetzuren is ideaal waarschijnlijk ongeveer 1: 1 tot 4:1 ( de meningen zijn verdeeld ) omdat we zijn geëvolueerd met een voeding waarin ongeveer deze verhouding in het voedsel bestond. In onze westerse voeding blijkt de verhouding 10 :1 of nog veel hoger !
Conclusie:
De kans is groot dat je niet de ideale verhouding omega 6 en omega 3 vetzuren hebt, dat je te veel omega 6 vetzuren binnen krijgt. Dit kan op den duur gezondheidsproblemen geven. Bijvoorbeeld extra lijnzaadolie nemen is een oplossing.
Onderwerpen: Cholesterol, hart en vaatziekten, omega 3, omega 6, omega 9, omega vetzuren, ontsteking, transvetten, vetten
